Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Ása Ólafsdóttir og Ólafur Börkur Þorvaldsson.

2. Með beiðni 18. mars 2026 leitar Eden Mining ehf. leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að kæra úrskurð Landsréttar 5. mars 2026 í máli nr. 900/2025: Björgvin Ibsen Helgason, Elisabeth Saguar Sierra, Guðni Geir Kristjánsson, Guðrún Ólafsdóttir, Guðrún Sigríður Kristinsdóttir, Halldór Ólafsson, Jón Árni Jónsson, Karl Jóhann Guðnason, Kirsten Brödsgaard Larsen, Kristín Guðrún Jónsdóttir, Linda Dís Guðbergsdóttir, Magnús Kristjánsson, Óðinn Pétur Vigfússon, Ólafur Sigurðsson, Ómar Torfason, Pétur Ottósson, Sigrún Ruth Lopez Jack, Sigurgeir Bjarnason, Smári Hólm Kristófersson, Sólveig Hjördís Jónsdóttir og Styrmir Geir Ólafsson gegn Kirkju sjöunda dags aðventista og Eden Mining ehf. Gagnaðilar leggjast gegn beiðninni.

3. Gagnaðilar, sem eru félagsmenn í Kirkju sjöunda dags aðventista, höfðuðu mál á hendur henni og leyfisbeiðanda og kröfðust ógildingar samnings sem stjórn kirkjunnar gerði við leyfisbeiðanda um einkarétt þess síðarnefnda til nýtingar jarðefnanáma á landi í eigu kirkjunnar. Með úrskurði héraðsdóms var málinu vísað frá þar sem gagnaðilar voru ekki taldir hafa lögvarða hagsmuni af málsókn sinni. Landsréttur komst hins vegar að því að þar sem almennir félagsmenn kirkjunnar hefðu ekki verið upplýstir um fyrirhugaða samningsgerð við leyfisbeiðanda og samningurinn undirritaður án kynningar eða umræðu innan félagsins hefðu gagnaðilar verið sviptir rétti til ákvörðunartöku í félaginu um efni sem varðaði hagsmuni þeirra. Var því fallist á með gagnaðilum að þeir hefðu lögvarða hagsmuni af úrlausn málsins og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar. Kirkja sjöunda dags aðventista lét málið ekki til sín taka fyrir Landsrétti.

4. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrlausn um kæruefnið hafi fordæmisgildi og að hún hafi grundvallarþýðingu fyrir meðferð málsins. Þá sé niðurstaða Landsréttar bersýnilega röng enda sé hún byggð á 2. mgr. 17. gr. laga nr. 110/2021 um almannaheillafélög sem heimili félagsmönnum, stjórn, einstökum stjórnarmönnum og öðrum sem telji rétt á sér brotinn með ákvörðun félags að höfða mál gegn því til að fá staðfest að hún sé ógild. Ákvæðið heimili ekki málsókn gegn leyfisbeiðanda enda sé hann viðsemjandi kirkjunnar og stjórn hennar komi fram fyrir hennar hönd og riti firma hennar.

5. Að virtum gögnum málsins verður talið að úrlausn um kæruefnið geti haft fordæmisgildi þannig að fullnægt sé skilyrðum 2. málsliðar 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991. Beiðni um kæruleyfi er því samþykkt.