Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Karl Axelsson og Ólafur Börkur Þorvaldsson.

2. Með beiðni 22. janúar 2026 leitar Húsasmiðjan ehf. leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að kæra úrskurð Landsréttar 14. janúar sama ár í máli nr. 796/2025: Húsasmiðjan ehf. gegn Ideal Combi A/S. Gagnaðili leggst gegn beiðninni.

3. Leyfisbeiðandi höfðaði mál á hendur gagnaðila fyrir Héraðsdómi Vesturlands. Í því krafðist hann aðallega skaðabóta vegna tjóns af völdum galla í gluggum og hurðum sem gagnaðili seldi honum og komið var fyrir í nýbyggingu en til vara viðurkenningar á skaðabótaskyldu gagnaðila vegna gallans. Gagnaðili krafðist frávísunar á þeim grunni að ágreiningur aðila ætti undir lögsögu danskra dómstóla. Leyfisbeiðandi taldi hins vegar unnt að styðjast við 1. mgr. 34. gr. laga nr. 91/1991 um fasteignarvarnarþing. Héraðsdómur taldi ekkert benda til þess að nauðsynlegt myndi reynast að skoða viðkomandi fasteign til að leysa úr ágreiningi aðila í málinu þannig að fasteignarvarnarþing ætti við. Málinu var því vísað frá dómi á þeim grundvelli að það hefði verið höfðað á röngu varnarþingi. Landsréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms með vísan til þess að leyfisbeiðanda stoðaði ekki að styðja varnarþing eingöngu við 34. gr. laga nr. 91/1991 enda leiddi af Lúganósamningnum um dómsvald og viðurkenningu og fullnustu dóma í einkamálum að höfða bæri málið á öðru varnarþingi.

4. Leyfisbeiðandi byggir á því að kæruefnið hafi fordæmisgildi um túlkun Lúganósamningsins og samspil hans við íslenskar varnarþingsreglur. Landsréttur hafi komist að þeirri niðurstöðu að 34. gr. laga nr. 91/1991 víki fyrir Lúganósamningnum án þess að fjallað hafi verið um hvernig skýra beri 22. gr. samningsins í þessu sambandi. Sérstaka þýðingu hafi fyrir byggingariðnaðinn að Hæstiréttur skýri réttarstöðuna og tryggi samræmda framkvæmd. Þá sé einnig ástæða til að ætla að hin kærða dómsathöfn sé bersýnilega röng að formi og efni. Skort hafi á rökstuðning um hvernig skýra beri 22. gr. Lúganósamningsins og hvort undir ákvæðið falli tilvik þar sem lausafé hefur verið skeytt við fasteign og það valdið tjóni á henni. Auk þess sé úrlausn Landsréttar um ákvæði b-liðar 1. mgr. 5. gr. samningsins röng enda gengið út frá því að samningur aðila hafi kveðið á um að afhendingarstaður væri í Danmörku. Að mati leyfisbeiðanda sé rétt að líta á Ísland sem efndastað í viðskiptum aðila enda um að ræða sölu á gluggum sem standast skyldu kröfur íslenskra reglna og eðli viðskiptanna því þannig að ómögulegt hafi verið að vita hvort gagnaðili hefði efnt skuldbindingar sínar fyrr en gluggarnir væru komnir upp í viðkomandi fasteign.

5. Að virtum gögnum málsins verður ekki talið að úrlausn um kæruefnið varði mikilsverða almannahagsmuni, geti haft fordæmisgildi eða grundvallarþýðingu fyrir meðferð málsins þannig að fullnægt sé skilyrðum 2. málsliðar 3. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991. Þá eru ekki efni til að beita heimild 3. málsliðar sömu málsgreinar á grundvelli þess að úrskurður Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni. Beiðni um kæruleyfi er því hafnað.