Hæstiréttur íslands

Nr. 2020-233

Ákæruvaldið (Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari)
gegn
X (Oddgeir Einarsson lögmaður)

Lykilorð

  • Áfrýjunarleyfi
  • Kynferðisbrot
  • Hafnað

Ákvörðun Hæstaréttar

Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Ingveldur Einarsdóttir og Sigurður Tómas Magnússon.

Með beiðni 2. september 2020 leitar X leyfis Hæstaréttar til að áfrýja dómi Landsréttar 26. júní sama ár í málinu nr. 666/2018: Ákæruvaldið gegn X, á grundvelli 1. mgr., sbr. 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Dómur Landsréttar var birtur leyfisbeiðanda 5. ágúst 2020. Ákæruvaldið telur ekki efni til að verða við beiðninni.

Með dómi Landsréttar var leyfisbeiðandi sakfelldur samkvæmt 3. lið ákæru héraðssaksóknara 12. október 2017 fyrir tilraun til nauðgunar samkvæmt 1. mgr. 194. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa farið inn í herbergi þar sem brotaþoli var, reynt að hafa við hana samræði og önnur kynferðismök gegn hennar vilja, en ákærði hafi snert andlit brotaþola með nöktum getnaðarlim sínum, reynt að setja liminn upp í hana og leggjast ofan á hana til þess að hafa við hana samræði eða önnur kynferðismök. Háttsemi leyfisbeiðanda var í ákæru heimfærð til vara til 199. gr. almennra hegningarlaga. Leyfisbeiðandi var á hinn bóginn sýknaður af þeirri háttsemi sem greinir í 1. og 2. lið ákæru. Refsing hans var ákveðin fangelsi í 15 mánuði en fullnustu 12 mánaða refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Þá var leyfisbeiðanda gert að greiða brotaþola miskabætur.

Með héraðsdómi var ákærði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem greinir í 3. lið ákæru, að hafa snert andlit brotaþola með nöktum getnaðarlim sínum, en sýknaður af annarri háttsemi sem greinir í þessum ákærulið. Var háttsemi hans samkvæmt þessum ákærulið heimfærð til 199. gr. almennra hegningarlaga.

Leyfisbeiðandi telur að skilyrði 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 séu uppfyllt. Hann byggir á því að mikilvægt sé að fá úrlausn Hæstaréttar um hvaða kröfur verði gerðar til viðbótarsönnunar þegar orð standa gegn orði auk þess sem í málinu reyni á mörk 199. og 194. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga. Leyfisbeiðandi byggir enn fremur á því að málsmeðferð fyrir héraðsdómi hafi farið í bága við 70. gr. stjórnarskrárinnar og 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu um réttláta málsmeðferð. Einkum vísar hann til þess að annar héraðsdómari hafi dæmt í málinu en stýrði fyrstu skýrslutöku í Barnahúsi af A, sem hafi verið lykilvitni í málinu, auk þess sem í dómi héraðsdóms hafi ekki verið tekin rökstudd afstaða til þess framburðar vitnisins. Úr því verði ekki bætt á áfrýjunarstigi. Þá sé dómur Landsréttar bersýnilega rangur að efni til. Loks vísar leyfisbeiðandi til lokamálsliðar 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 þar sem hann hafi með dómi Landsréttar verið sakfelldur fyrir ákæruefni sem hann hafi verið sýknaður af í héraði og refsing hans verið þyngd.

Að virtum gögnum málsins verður ekki séð að það lúti að atriðum sem hafi verulega almenna þýðingu eða að mjög mikilvægt sé af öðrum ástæðum að fá úrlausn Hæstaréttar um þau þannig að fullnægt sé skilyrðum 2. málsliðar 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Þá eru ekki efni til að beita heimild 3. málsliðar 4. mgr. sömu lagagreinar í málinu. Niðurstaða Landsréttar um sakfellingu er reist á mati á sönnunargildi munnlegs framburðar leyfisbeiðanda, brotaþola og nafngreindra vitna, en það mat verður ekki endurskoðað fyrir Hæstarétti, sbr. 5. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Með vísan til þess er ljóst að áfrýjun til réttarins mun ekki verða til þess að breyta dómi Landsréttar, sbr. lokamálslið 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Er beiðni um áfrýjunarleyfi því hafn