Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Ása Ólafsdóttir og Björg Thorarensen.

2. Með beiðni 11. desember 2025 leitar B leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 2. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 2. mgr. 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl., til að kæra úrskurð Landsréttar 28. nóvember sama ár í máli nr. 685/2025: A gegn B. Gagnaðili leggst gegn beiðninni.

3. Mál þetta lýtur að ágreiningi aðila við opinber skipti til fjárslita vegna slita á óvígðri sambúð þeirra. Aðilar deila um hvernig fara eigi um eignarhald íbúðar og frístundahúss, en báðar þessar eignir eru í jafnri eigu þeirra samkvæmt þinglýstum heimildum, auk bifreiðar sem skráð er eign gagnaðila.

4. Með úrskurði héraðsdóms voru kröfur leyfisbeiðanda um að framangreindar eignir féllu að öllu leyti í hans hlut teknar til greina, einkum með hliðsjón af því að hann hefði lagt til alla fjármuni við öflun þeirra sem runnið hefðu úr arði af sölu hlutabréfa sem hann átti áður en aðilar hófu sambúð. Landsréttur taldi hins vegar að íbúðin skyldi teljast í 80% eigu leyfisbeiðanda og 20% gagnaðila. Litið var til tímalengdar sambúðar og þess að aðilar hefðu haldið sameiginlegt heimili í íbúðinni. Hvað frístundahúsið varðaði taldi Landsréttur fjárhagsleg framlög gagnaðila minni háttar samanborið við framlög leyfisbeiðanda en nokkurt jafnræði með aðilum varðandi ófjárhagsleg framlög. Frístundahúsið skyldi því teljast í 90% eigu leyfisbeiðanda en 10% gagnaðila. Loks taldi Landsréttur að bifreiðin skyldi teljast helmingseign hvors aðila um sig og var meðal annars litið til þess að þótt leyfisbeiðandi hefði fjármagnað kaupin hefði gagnaðili ein haft umráð hennar og afnot. Hún hefði verið skráður eigandi bifreiðarinnar og því lagt til grundvallar að hún hefði greitt lögboðin gjöld og allan rekstrarkostnað hennar.

5. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrslit málsins hafi verulegt fordæmisgildi, einkum um tilvik þar sem eldra fólk stofnar til sambúðar án þess að eignast börn saman og annar aðila leggur til alla fjármuni við eignamyndun. Þá er einnig á því byggt að úrskurður Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi og efni. Landsréttur hafi byggt á málsástæðu um að í sambúð aðila hafi falist félagsleg og tilfinningaleg samstaða en henni hafi ekki verið haldið fram af hálfu gagnaðila. Auk þess hafi rétturinn byggt á því að gagnaðili hafi tryggt bifreiðina og greitt af henni gjöld þótt engin gögn liggi fyrir um það og ekki á því byggt af hálfu gagnaðila í héraði. Úrskurður Landsréttar fari jafnframt í bága við dómaframkvæmd á þessu sviði. Loks byggir leyfisbeiðandi á því að málið varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni hans.

6. Að virtum gögnum málsins verður ekki talið að úrlausn um kæruefnið varði mikilsverða almannahagsmuni, geti haft fordæmisgildi eða grundvallarþýðingu fyrir meðferð málsins þannig að fullnægt sé skilyrðum 2. málsliðar 2. mgr. 167. gr. laga nr. 91/1991. Þá eru ekki efni til að beita heimild 3. málsliðar sömu málsgreinar á grundvelli þess að úrskurður Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi eða efni. Beiðni um kæruleyfi er því hafnað.