Hæstiréttur íslands
Nr. 2026-12
Lykilorð
- Áfrýjunarleyfi
- Skjalafals
- Sönnun
- Samþykkt
Ákvörðun Hæstaréttar
1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Benedikt Bogason, Ása Ólafsdóttir og Björg Thorarensen.
2. Með beiðni 6. janúar 2026 leitar Lárus Guðmundur Jónsson leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr., sbr. 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 11. desember 2025 í máli nr. 261/2025: Ákæruvaldið gegn Lárusi Guðmundi Jónssyni. Ákæruvaldið leggst gegn beiðninni.
3. Leyfisbeiðanda var gefið að sök skjalafals með því að hafa í blekkingarskyni ritað nafn tilgreinds manns á umsókn einkahlutafélagsins B ehf. um viðskipti við C ehf. og notað skjalið til þess að stofna til viðskipta um útleigu bifreiða til fyrrgreinda félagsins. Háttsemin var í ákæru talin varða við 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940.
4. Með héraðsdómi var leyfisbeiðandi sýknaður á þeim grundvelli að ákæruvaldinu hefði ekki tekist sönnun um að ásetningur hans hefði staðið til að beita blekkingum í lögskiptum. Í Landsrétti var framburður hins tilgreinda manns metinn trúverðugur og afdráttarlaus um að leyfisbeiðandi hefði enga heimild haft frá honum til að rita nafn hans á skjalið. Framburður leyfisbeiðanda var hins vegar talinn ótrúverðugur um að hann hefði haft til þess fullt umboð auk þess sem hann þótti ekki eiga sér stoð í gögnum málsins. Með því að afhenda C ehf. umsóknina hefði leyfisbeiðandi þannig af ásetningi notað falsað skjal til að koma því til leiðar að B ehf. stofnaði til viðskipta við bílaleiguna og hann þar með notað skjalið til að blekkja í lögskiptum í skilningi fyrrgreinds ákvæðis. Var leyfisbeiðandi því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem lýst var í ákæru og gert að sæta fangelsi í 30 daga en fullnustu refsingar frestað í tvö ár.
5. Leyfisbeiðandi byggir á því að úrlausn málsins hafi fordæmisgildi varðandi skýringu 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga, einkum um þann þátt ákvæðisins er lýtur að blekkingu. Þá telur leyfisbeiðandi að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að efni til og að skýring fyrrgreinds ákvæðis almennra hegningarlaga hafi ekki verið rétt. Ásetning til blekkingar hafi skort en Landsréttur litið fram hjá því. Loks byggir leyfisbeiðandi á því að hann hafi verið sýknaður í héraði en sakfelldur fyrir Landsrétti.
6. Samkvæmt 4. málslið 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 skal verða við ósk ákærðs manns, sem sýknaður er af ákæruefni í héraðsdómi en sakfelldur fyrir Landsrétti, um leyfi til áfrýjunar nema Hæstiréttur telji ljóst að áfrýjun muni ekki verða til þess að breyta dómi Landsréttar. Þar sem slíku verður ekki slegið föstu í tilviki leyfisbeiðanda verður beiðnin samþykkt.