Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Björg Thorarensen, Karl Axelsson og Sigurður Tómas Magnússon.

2. Með beiðni 14. janúar 2022 leitar A leyfis Hæstaréttar til að áfrýja dómi Landsréttar 17. desember 2021 í máli nr. 633/2020: A gegn Helga Seljan Jóhannssyni og Ríkisútvarpinu ohf. og gagnsök á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Gagnaðilar leggjast gegn beiðninni.

3. Mál þetta lýtur að kröfu leyfisbeiðanda um ómerkingu á nánar tilgreindum ummælum í 10 liðum sem annar gagnaðila hafði uppi í fréttaskýringarþættinum Kastljósi 31. ágúst 2015. Krafðist leyfisbeiðandi þess að ummælin yrðu dæmd dauð og ómerk á grundvelli 1. mgr. 241. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Jafnframt krafðist hann miskabóta samkvæmt b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993.

4. Í dómi Landsréttar, sem staðfesti héraðsdóm um sýknu, kom fram að hin umdeildu ummæli hefðu fallið í umræðu um úrræðið nálgunarbann, framkvæmd þess, skort á gagnsemi þess og vernd brotaþola. Tilgangur umfjöllunarinnar hefði ekki verið að fjalla um persónuleg málefni leyfisbeiðanda heldur að draga athygli áhorfenda að málefni sem hefði haft samfélagslega skírskotun. Þá voru reifuð málsgögn sem lágu fyrir og renndu stoðum undir hin umdeildu ummæli. Þannig taldi Landsréttur að umfjöllunin hefði verið byggð á nægilega traustum staðreyndalegum grundvelli og hefði auk þess verið sett fram með óhlutdrægum hætti. Einn dómara í Landsrétti skilaði sératkvæði þess efnis að ómerkja ætti ummæli í b- og e-lið kröfu leyfisbeiðanda og fallast á kröfu um greiðslu miskabóta.

5. Leyfisbeiðandi afmarkar beiðni sína með þeim hætti að einungis sé óskað eftir leyfi til áfrýjunar málsins varðandi ummæli í b- og e-lið kröfu hans. Byggir hann í fyrsta lagi á því að úrslit málsins hafi verulegt almennt gildi. Í því efni vísar hann meðal annars til þess að málið varði túlkun lagareglna með hliðsjón af stjórnarskrárbundnum réttindum og taka þurfi afstöðu til þess hvaða kröfur beri að gera til fjölmiðlamanna við umfjöllun um meinta refsiverða háttsemi einstaklinga. Í öðru lagi byggir hann á því að úrslit málsins varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni sína, meðal annars rétt sinn til æruverndar og friðhelgi samkvæmt 71. gr. stjórnarskrárinnar. Loks byggir hann í þriðja lagi á því að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að efni til. Því til stuðnings vísar hann meðal annars til þess að ummælin eigi sér enga stoð í gögnum málsins og að þau hafi ekki verið sett fram í góðri trú.

6. Að virtum gögnum málsins er hvorki unnt að líta svo á að úrslit þess geti haft verulegt almennt gildi né að það varði sérstaklega mikilvæga hagsmuni leyfisbeiðanda í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki séð að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að efni til, sbr. 4. málslið sömu málsgreinar. Beiðninni er því hafnað.