Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Sigurður Tómas Magnússon, Ólafur Börkur Þorvaldsson og Skúli Magnússon.

2. Með beiðni 4. mars 2026 leitar X leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr., sbr. 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 5. febrúar sama ár í máli nr. 546/2025: Ákæruvaldið gegn X. Ákæruvaldið leggst gegn beiðninni.

3. Leyfisbeiðanda var með I. kafla ákæru 7. janúar 2025 gefið að sök stórfellt brot í nánu sambandi gegn fyrrverandi sambýliskonu sinni og barnsmóður með því að hafa endurtekið og á alvarlegan hátt ógnað lífi, heilsu og velferð hennar með líkamlegu og kynferðislegu ofbeldi, annars vegar með kynferðislegri áreitni og húsbroti samkvæmt 1. tölulið I. kafla ákæru en hins vegar tilraun til manndráps samkvæmt 2. tölulið sama kafla. Var háttsemi hans talin varða við 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Jafnframt var háttsemi hans samkvæmt 1. tölulið ákæru talin varða við 199. og 231. gr. sömu laga en samkvæmt 2. tölulið ákæru við 211. gr., sbr. 20. gr. laganna. Með II. kafla ákæru var leyfisbeiðanda gefin að sök líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga gagnvart tilgreindum manni. Með III. kafla ákæru var honum gefið að sök vopnalagabrot með því að hafa haft í fórum sínum 14 skotvopn auk skotfæra og var sú háttsemi talin varða við nánar tilgreind ákvæði vopnalaga nr. 16/1998 og reglugerðar nr. 787/1998 um skotvopn, skotfæri o.fl.

4. Með héraðsdómi var leyfisbeiðandi sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru og hann dæmdur til að sæta fangelsi í sex ár svo og til að greiða fyrrverandi sambýliskonu sinni skaða- og miskabætur. Að virtum gögnum málsins taldi Landsréttur hafið yfir skynsamlegan vafa að beinn ásetningur leyfisbeiðanda hefði staðið til að svipta brotaþola lífi. Að því áréttuðu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var staðfest niðurstaða hans um sakfellingu af öllum ákæruatriðum og heimfærslu brota til refsiákvæða. Refsing leyfisbeiðanda var ákveðin fangelsi í sjö ár, meðal annars með vísan til ásetningsstigs við tilraun hans til að svipta brotaþola lífi. Ákvæði héraðsdóms um bætur til brotaþola var jafnframt staðfest.

5. Leyfisbeiðandi byggir einkum á því að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að formi og efni. Rökstuðningur réttarins hafi ekki verið í samræmi við lög nr. 88/2008, 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Ekki hafi verið fjallað um athugasemdir leyfisbeiðanda við sönnunarmat héraðsdóms og vörnum hans ekki gerð skil. Engin rök hafi verið færð fyrir þyngri refsingu og sakarmat réttarins rangt. Sérstaklega hafi niðurstaða réttarins um sakfellingu fyrir tilraun til manndráps verið röng. Þá telur leyfisbeiðandi þau atriði sem hann byggir beiðni sína á einnig hafa verulega almenna þýðingu.

6. Að virtum gögnum málsins verður hvorki séð að það lúti að atriðum sem hafi verulega almenna þýðingu né að mjög mikilvægt sé af öðrum ástæðum að fá úrlausn Hæstaréttar um þannig að fullnægt sé skilyrðum 2. málsliðar 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Þá eru ekki efni til að beita heimild 3. málsliðar 4. mgr. sömu lagagreinar í málinu. Niðurstaða Landsréttar um sakfellingu byggist jafnframt að verulegu leyti á mati á sönnunargildi munnlegs framburðar en það mat verður ekki endurskoðað fyrir Hæstarétti, sbr. 5. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Beiðninni er því hafnað.