Hæstiréttur íslands
Nr. 2025-96
Lykilorð
- Áfrýjunarleyfi
- Viðurkenningarmál
- Líkamstjón
- Vinnuslys
- Vinnuveitendaábyrgð
- Vátrygging
- Ábyrgðartrygging
- Óhappatilvik
- Meðábyrgð
- Hafnað
Ákvörðun Hæstaréttar
1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Ása Ólafsdóttir, Björg Thorarensen og Skúli Magnússon.
2. Með beiðni 7. maí 2025 leita Sjóvá-Almennar tryggingar hf. leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 10. apríl sama ár í máli nr. 173/2024: A gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf. Gagnaðili leggst gegn beiðninni.
3. Mál þetta lýtur að kröfu gagnaðila um viðurkenningu á bótaskyldu leyfisbeiðanda úr ábyrgðartryggingu vegna líkamstjóns sem hann hlaut í vinnuslysi.
4. Með héraðsdómi var leyfisbeiðandi sýknaður af kröfu gagnaðila en með dómi Landsréttar var fallist á kröfu hans. Í dómi Landsréttar kom fram að slysið hefði borið að með þeim hætti að gagnaðili hefði staðið uppi á stafla af mótaflekum. Hann hefði verið að taka á móti einum slíkum sem hífður hafði verið upp með byggingarkrana og koma átti fyrir ofan á þeim flekum sem þar voru fyrir þegar hreyfing kom á flekann með þeim afleiðingum að hann slóst í gagnaðila sem við það kastaðist út af staflanum og niður á hellulagða akbraut. Landsréttur taldi ljóst að slys gagnaðila hefði komið til vegna vindhviðu sem orðið hefði til þess að mótafleki feyktist til og slóst í hann. Þyrfti þá að taka afstöðu til þess hvort vindhviðan hefði verið óvænt eða hvort fyrir hendi hefði verið vanræksla á að tekið hefði verið nægilegt tillit til veðuraðstæðna. Taldi Landsréttur að leggja yrði niðurstöðu Vinnueftirlits til grundvallar um að slysið hefði mátt rekja til þess að ekki hefði verið tekið tillit til vindstyrks. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að stjórnandi kranans, sem jafnframt var fyrirsvarsmaður og eigandi vátryggingartaka, hefði skynjað að hætta gæti verið á ferðum vegna vindstyrks en hefði engu að síður ákveðið að framkvæma verkið og treysta á að það myndi ekki leiða til tjóns. Með þessari háttsemi var hann talinn hafa vikið frá þeim ríku skyldum sem á honum hvíldu og var það metið honum til sakar. Þá var ekki fallist á að skerða bótarétt gagnaðila vegna meðábyrgðar.
5. Leyfisbeiðandi byggir á því að niðurstaða Landsréttar sé bersýnilega röng að efni til um skaðabótaskyldu vátryggingartaka á grundvelli vinnuveitendaábyrgðar. Þá hafi úrslit málsins verulegt almennt gildi um þau skaðabótamál þar sem reyni á skaðabótaábyrgð á grundvelli vinnuveitendaábyrgðar þegar starfsmaður undirverktaka leysir starfsmann aðalverktaka af hólmi í skamman tíma. Auk þess hafi málið almennt gildi um hvort talið verði saknæmt að hífa á byggingarsvæðum við lítinn vindstyrk.
6. Að virtum gögnum málsins verður ekki litið svo á að úrslit þess hafi verulegt almennt gildi í skilningi 1. mgr. 176. gr. laga nr. 91/1991. Þá verður ekki séð að dómur Landsréttar sé bersýnilega rangur að efni, sbr. 4. málslið sömu málsgreinar. Beiðni um áfrýjunarleyfi er því hafnað.