Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Ása Ólafsdóttir, Björg Thorarensen og Skúli Magnússon.

2. Með beiðni 11. desember 2025 leitar X leyfis Hæstaréttar, á grundvelli 1. mgr., sbr. 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, til að áfrýja dómi Landsréttar 13. nóvember sama ár í máli nr. 63/2025: Ákæruvaldið gegn X. Ákæruvaldið leggst gegn beiðninni.

3. Leyfisbeiðanda var í I. kafla ákæru gefið að sök manndráp og stórfellt brot í nánu sambandi með því að hafa 22. apríl 2024 svipt sambýliskonu sína lífi með margþættu ofbeldi en áverkum hennar var nánar lýst í sex töluliðum ákæru. Með II. kafla ákæru var honum gefið að sök brot í nánu sambandi með því að hafa fyrr sama ár beitt sambýliskonuna ofbeldi með þeim afleiðingum að hún hlaut nánar tilgreinda áverka. Háttsemi leyfisbeiðanda samkvæmt I. kafla ákæru var talin varða við 211. gr. og 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga 19/1940, og samkvæmt II. kafla ákæru við 1. mgr. 218. gr. b sömu laga.

4. Með héraðsdómi var leyfisbeiðandi sakfelldur fyrir þá háttsemi sem lýst var í ákæru og fyrir að hafa valdið þeim áverkum sem þar greindi, að undanskildum þeim sem lýst var í 5. tölulið I. kafla ákæru. Háttsemi leyfisbeiðanda samkvæmt I. kafla ákæru var hins vegar heimfærð undir meiri háttar líkamsárás samkvæmt 2. mgr. 218. gr. og brot í nánu sambandi samkvæmt 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b og almennra hegningarlaga. Var honum gert að sæta fangelsi í 12 ár. Landsréttur sakfelldi ákærða fyrir manndráp samkvæmt ákæru og var refsing hans ákveðin fangelsi í 16 ár. Í þeim efnum var einkum litið til framburðar tveggja réttarlækna og miðað við að atlaga leyfisbeiðanda að brotaþola hefði verið ofsafengin og beinst að sérstaklega viðkvæmum svæðum líkama hennar. Honum hefði því ekki getað dulist að bani gæti hlotist af atlögunni. Niðurstaða héraðsdóms um að ákvæði 15. og 16. gr. almennra hegningarlaga hefðu ekki þýðingu var jafnframt staðfest með vísan til forsendna.

5. Leyfisbeiðandi telur úrslit málsins hafa verulegt almennt gildi og vísar meðal annars til þess að óskýrleiki verknaðarlýsingar í ákæru hafi átt að leiða til frávísunar málsins frá dómi. Í öllu falli hafi ekki verið stætt að sakfella hann fyrir manndráp á grundvelli hennar. Málið varði auk þess sönnunargildi matsgerða dómkvaddra manna og annarra sérfræðilegra gagna sem og mikilvæga hagsmuni almennings með hliðsjón af sjónarmiðum um veikindi og þýðingu þeirra fyrir ákvörðun refsingar. Þá telur leyfisbeiðandi dóm Landsréttar bersýnilega rangan að efni til, einkum hvað varðar mat á ásetningi hans og heimfærslu til refsiákvæða samkvæmt I. kafla ákæru. Það varði leyfisbeiðanda miklu enda hafi fangelsisrefsing hans verið þyngd um fjögur ár milli dómstiga.

6. Að virtum gögnum málsins verður að telja að úrlausn þess kunni að hafa verulega almenna þýðingu í skilningi 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Er þá jafnframt haft í huga að leyfisbeiðandi var sakfelldur fyrir stórfellda líkamsárás sem leiddi til dauða í héraði en manndráp í Landsrétti. Beiðnin er því samþykkt.