Hæstiréttur íslands

Nr. 2021-182

Ákæruvaldið (Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari)
gegn
X (Gunnar Ingi Jóhannsson lögmaður)

Lykilorð

  • Áfrýjunarleyfi
  • Líkamsárás
  • Barnaverndarlagabrot
  • Heimfærsla
  • Sakartæming
  • Lögskýring
  • Samþykkt

Ákvörðun Hæstaréttar

1. Samkvæmt 4. mgr. 16. gr. laga nr. 50/2016 um dómstóla standa að ákvörðun þessari hæstaréttardómararnir Ingveldur Einarsdóttir, Ása Ólafsdóttir og Sigurður Tómas Magnússon.

2. Með beiðni 1. júlí 2021 leitar ákæruvaldið leyfis Hæstaréttar til að áfrýja dómi Landsréttar 4. júní sama ár í málinu nr. 486/2020: Ákæruvaldið gegn X á grundvelli 1. mgr., sbr. 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

3. Með dómi Landsréttar var ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa veist með ofbeldi að stjúpsyni sínum og tekið hann kverkataki. Refsing ákærða var ákveðin fangelsi í tvo mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var honum gert að greiða brotaþola miskabætur. Í héraðsdómi var brot ákærða talið varða við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga. Í dómi Landsréttar kom fram að ákært væri fyrir eitt atvik og að ekkert hefði verið fært fram um að verknaðurinn hefði á alvarlegan hátt ógnað heilsu eða velferð brotaþola. Háttsemi ákærða yrði því ekki heimfærð undir 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Háttsemin ætti á hinn bóginn undir 1. mgr. 217. gr. laganna. Ekki var talið að vörnum ákærða hefði verið áfátt þótt háttsemi hans hefði í ákæru verið talin varða við annað hegningarlagaákvæði. Ákærði var jafnframt sakfelldur fyrir brot gegn og 1. og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga. Einn dómara Landsréttar skilaði sératkvæði og taldi að heimfæra ætti brotið undir 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga sem hann taldi tæma sök gagnvart ákvæðum barnaverndarlaga.

4. Leyfisbeiðandi telur að skilyrði 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008 séu uppfyllt. Hann telur að það hafi verulega almenna þýðingu að fá úrlausn Hæstaréttar um hvernig beita eigi ákvæði 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga þegar aðeins sé um eitt tilvik að ræða og hvenær slíkt brot sé svo alvarlegt að það teljist hafa ógnað lífi, heilsu eða velferð annars manns. Leyfisbeiðandi telur að brot ákærða hafi náð því alvarleikastigi sem ákvæðið áskilji og tekur undir sjónarmið sem fram koma í sératkvæði í málinu. Jafnframt telur leyfisbeiðandi að það hafi verulega almenna þýðingu að fá úrlausn Hæstaréttar um hvort ákvæði 218. gr. b almennra hegningarlaga tæmi sök gagnvart ákvæðum barnaverndarlaga.

5. Ákærði leggst ekki gegn beiðninni. Hann telur rétta þá ályktun Landsréttar að engin gögn sýni fram á alvarleika verknaðarins og því sé ómögulegt að slá því föstu að atvikið, sem hann telur engu að síður ósannað, hafi verið með þeim hætti að það falli undir 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Þá telur hann ótvírætt að ekki hefði átt að ákæra hann samhliða fyrir brot gegn ákvæðinu og 99. gr. barnaverndarlaga enda tæmi hið fyrrnefnda sök gagnvart því síðarnefnda. Loks hafi Landsréttur sakfellt hann fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga þótt hann hafi verið ákærður fyrir brot gegn því ákvæði og án þess að honum hafi verið gefinn kostur á að tjá sig um þá heimfærslu.

6. Að virtum gögnum málsins verður að telja að úrlausn í málinu, meðal annars um beitingu 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga, myndi hafa verulega almenna þýðingu í skilningi 4. mgr. 215. gr. laga nr. 88/2008. Beiðnin er því samþykkt.